Tai nạn trên Vietnam’s Got Talent và sử dụng hóa chất nguy hiểm

chemical signsNhững khán giả xem buổi truyền hình trực tiếp trên VTV3 ngày 11/1/2015 chắc hẳn sẽ nuối tiếc cho thí sinh Tấn Phát trong show diễn “Tìm kiếm Tài năng Việt Nam” (Vietnam’s Got Talent) đã biểu diễn không thành công tiết mục uống 5 ly nước để tránh không chọn phải một ly acid. Thí sinh này đã gặp phải tai nạn diễn, vô tình uống nhầm ly acid đã chuẩn bị và tiết mục coi như không thành công, và sau đó theo thông tin trên các trang tin điện tử thì anh này phải đi bệnh viện. Giám khảo Huy Tuấn có viết trên Facebook của mình rằng thật may anh này không bị vấn đề gì nghiêm trọng về sức khỏe. Nhưng có một thực tế nguy hiểm đã xảy ra trên sân khấu: hóa chất nguy hiểm được sử dụng một cách rất tùy tiện mà không có một biện pháp gì kiểm soát nhằm giảm thiểu rủi ro có thể xảy ra với tất cả những người tham gia. Đó cũng là một thực tế không lấy gì làm vui ở Việt Nam: hóa chất không được kiểm soát chặt chẽ.

Ở  các quốc gia phát triển, hóa chất không phải là mặt hàng bán tự do ngoài thị trường, và không được phép sử dụng tùy tiện nhất là nơi công cộng bởi nó có khả năng gây nguy hiểm tới sức khỏe cho những người sử dụng, gây cháy nổ, gây ô nhiễm môi trường. Bạn có thể chỉ trích tổng thống, thủ tướng với nhân danh người làm chủ xã hội, nhưng với việc sử dụng các hóa chất nguy hiểm thì lại không hề “dân chủ” như thế. Chắc chắn không cần kể ra chi tiết ai cũng biết những vụ việc đau lòng do acid gây ra trong các vụ đánh ghen ở Việt Nam (người ta có thể thoải mái mua hàng lít acid sulfuric đặc – loại acid có tính acid cực mạnh và tạt vào mặt nạn nhân để hả cơn ghen), hay những tai nạn cháy nổ khi sử dụng cồn (một hóa chất rất thông thường được dùng rất phổ biến),… Acid nằm trong danh mục các hóa chất nguy hiểm và không được phép mua bán một cách tùy tiện. Ngay trong các phòng thí nghiệm có sử dụng hóa chất, người ta vẫn kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng hóa chất, từ cách thức lưu trữ, cách thức sử dụng, cách thức đổ bỏ, hủy bỏ,.. nhằm giảm thiểu những rủi ro cho sức khỏe và môi trường. Thậm chí bất kỳ ai dùng hóa chất đều phải trải qua một khóa học về an toàn hóa chất. Năm 2013, Khoa Công nghệ, Đại học Quốc gia Singapore (NUS) xảy ra một vụ nổ hóa chất thí nghiệm khiến toàn bộ một nửa trường nằm quanh Khoa Công nghệ (Faculty of Engineering) phải di tản do khói độc tạo ra từ vụ nổ, hai lính cứu hỏa, hai nhân viên an ninh phải đi nhập viện do tác động của lửa cháy và hơi độc. Singapore vốn là nơi kiểm soát rất chặt chẽ sử dụng hóa chất, nên vì thế giám đốc phòng thí nghiệm nơi xảy ra tai nạn ngay lập tức bị cách chức, giáo sư chủ trì ngành buộc phải từ chức. Và tiếp sau đó, NUS yêu cầu toàn bộ các nhà nghiên cứu của Faculty of Engineering phải kiểm tra lại an toàn phòng thí nghiệm, tăng mức độ nghiêm khắc trong các khóa học về an toàn hóa chất và an toàn phòng thí nghiệm. Đây là một ví dụ về sự nguy hiểm nếu sử dụng sai hóa chất và các nước kiểm soát việc sử dụng hóa chất ra sao. Thế nhưng thực tế ở Việt Nam dường như lại ngược lại với thế giới: mua bán, sử dụng hóa chất, kể cả những hóa chất nguy hiểm như acid lại quá dễ dàng, tới mức bất kỳ ai cũng có thể mua và sử dụng một cách tùy tiện, trong khi quá ít người hiểu được những rủi ro và cách kiểm soát, giảm thiểu những rủi ro đó. Đây là nguyên nhân sâu xa của tai nạn trên sóng VTV3 ngày hôm qua.

Trở lại với tiết mục của Tấn Phát trên Vietnam’s Got Talent, mặc dù Tấn Phát may mắn chưa bị tai nạn nghiêm trọng, nhưng có rất nhiều điều cần nói với Ban Tổ chức cũng như các cơ quan chức năng ở Việt Nam về việc quản lý sử dụng hóa chất. Tiết mục của Tấn Phát sử dụng hóa chất nguy hiểm (acid) và thí sinh này cũng biểu diễn ngay tại đó acid này gây nguy hiểm ra sao đối với một vật mẫu, và luôn miệng cảnh báo đây là một biểu diễn cực kỳ nguy hiểm đối với khán giả. Tuy nhiên, chính bản thân thí sinh này lại không có các kiến thức sơ đẳng về kiểm soát các rủi ro khi sử dụng hóa chất: anh này phơi các cốc acid trên sân khấu mà bản thân anh không mang khẩu trang chặn hơi acid, mang bao tay không phải loại dành cho acid, Huy Tuấn và diễn viên trợ giúp đứng xung quanh hoàn toàn không có đồ bảo hộ… Khi anh này bị uống nhầm acid, anh này nhanh miệng nhổ ra (và cả khán giả lẫn Ban Giám khảo đều sợ hãi khi nhìn thấy), rồi uống ly nước khác. Điều này sẽ khiến cho acid theo nước trôi vào dạ dày anh ta và có thể gây nguy hiểm cho dạ dày, đường tiêu hóa,.. Có nghĩa là bản thân Tấn Phát không có phương án đề phòng rủi ro cho bản thân, trong tình huống này, anh ta cần xúc miệng liên tục với nước sạch nhằm pha loãng lượng acid bám trong miệng thay vì uống ly nước vào bụng, sau đó phải ngay lập tức đi đến bác sĩ cấp cứu. Thế nhưng anh này vẫn thẫn thờ ở lại chờ BGK nhận xét về tiết mục, đứng buồn với vành môi bị xưng vì acid ăn. Tôi rất mong Tấn Phát không bị vấn đề gì về sức khỏe do acid, nhưng cần phải cảnh báo cho thí sinh này biết rằng anh ta nên thận trọng kiểm tra kỹ lưỡng vì ly nước anh ta uống sau khi uống nhầm acid đã mang một phần acid vào dạ dày và nó có thể gây rủi ro cho anh.

Nếu như ở các nước phát triển, tiết mục của Tấn Phát chắc chắn không thể diễn ra vì nó sử dụng hóa chất nguy hiểm, mà người dùng lại thiếu các kiến thức sơ đẳng về kiểm soát rủi ro, cũng như không có các phương án kiểm soát các rủi ro cho sức khỏe, tính mạng của anh ta, cũng như của những người xung quanh. Ban Tổ chức Vietnam’s Got Talent nên có một lời nhận lỗi chính thức trên các phương tiện đại chúng vì để những việc rủi ro như vậy xảy ra trên sóng truyền hình. Đối với các cơ quan chức năng, đây là một lời cảnh báo để họ cần kiểm soát chặt chẽ hơn nữa việc lưu hành, sử dụng hóa chất ở Việt Nam cho sức khỏe người dân và cho môi trường.

Bài viết này được biên tập gọn lại và đăng trong mục Góc nhìn của vnexpress.net (ngày 13/01/2015) với tiêu đề “Tai nạn Got Talent“.

1 Comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s