Đầu tư cho khoa học và công nghệ của Việt Nam: nhiều hay ít?

Theo phát biểu gần đây của Bộ trưởng KHCN Nguyễn Quân,1 khoản kinh phí trực tiếp từ Chính phủ cho nghiên cứu khoa học và công nghệ là 2% tổng chi ngân sách. Mới đọc con số, nhiều người sẽ dễ nhầm với 2% GDP, và cho rằng đây là một con số khổng lồ. Con số này cụ thể như thế nào, lớn hay nhỏ?

Năm 2011, tổng chi ngân sách của Chính phủ Việt Nam, theo con số công bố của Chính phủ, là 725600 tỉ đồng.2 Như vậy, tổng kinh phí đầu tư cho khoa học và công nghệ sẽ là 14512 tỉ VNĐ. Nếu quy đổi sang đô la Mỹ, số tiền này tương ứng với 300 triệu đô la Mỹ (nếu tính theo tỉ giá USD-VNĐ là 20.803 vào tháng 12/2011 theo công bố của Bộ Tài Chính).3 Số liệu quen thuộc với các nước khi công bố về đầu tư khoa học và công nghệ thường là tỉ lệ % theo GDP. Thì với các con số trên, ngân sách đầu tư cho khoa học và công nghệ của Việt Nam sẽ chỉ là 0,24% GDP (GDP của Việt Nam năm 2011 theo số liệu của World Bank là $123,960,665,229).4 Con số 300 triệu USD là khổng lồ nếu so sánh với thu nhập của một người làm khoa học ở Việt Nam hiện nay, và cũng khổng lồ nếu so sánh với một đề tài nghiên cứu ở cả Việt Nam và thế giới. Tuy nhiên, con số này không phải là lớn gì nếu muốn vực dậy một nền khoa học như đang muốn đổ sập xuống của Việt Nam, với một số lượng khổng lồ các giáo sư tiến sĩ (9000 GS và hơn 14000 TS), và tình trạng thất thoát kinh phí nghiên cứu như hiện nay.5

Một cách khách quan, tỉ lệ đầu tư cho khoa học và công nghệ đã tăng lên so với năm 2011 (0,19%),6 và vượt trên một số nước như Indonesia (0,07% GDP) hay Philippines (0,09% GDP). Bảng dưới đây sẽ so sánh tỉ lệ đầu tư cho khoa học và công nghệ của Việt Nam so với một số nước trong khu vực và trên thế giới.

Quốc gia Dân số (triệu người) GDP (tỉ USD) %GDP cho KH&CN Nguồn
Việt Nam 87,8 123,96

0,24

Thái lan 69,5 345,65

0,25

[6]

Malaysia 28,3 305,83

0,63

[6]

Indonesia 242,3 846,83

0,07

[6]

Singapore 5,2 259,85

2,2

[7]

Hàn Quốc 48,9 1556

3,0

[7]

Nhật Bản 126,7 4440

3,3

[7]

Trung Quốc 1347,4 11299

1,4

[7]

Đức 81,8 3099

2,3

[8]

Đan Mạch 5,5 206,59

2,4

[8]

Phần Lan 5,4 266,55

3,1

[8]

Úc 22,7 914,5

1,7

[8]

Áo 8,4 352

2,5

[8]

Pháp 65,3 2257

1,9

[8]

Vương quốc Anh 62,2 2308

1,7

[8]

Hoa Kỳ 314,4 15094

2,7

[8]

Canada 34,9 1396

1,8

[8]

Nga 143,1 1850

1,0

[8]

Thuỵ Sĩ 8,0 339,9

2,3

[8]

Thuỵ Điển 9,5 381,7

3,3

[8]

Hà Lan 16,7 704

1,6

[8]

Israel 7,9 235,2

4,2

[8]

Na Uy 5,0 265,9

1,6

[8]

Ấn Độ 1210 4457

0,9

[8]

Đài Loan 23,3 446,8

2,3

[8]

Philippines 103,8 411,9

0,09

[8]

 

—————————————–

Lạm bàn thêm

Để thảo luận thêm về con số 300 triệu USD lớn hay nhỏ, ta hãy so sánh một số đầu tư cho nghiên cứu ở một số nước:

– 300 triệu USD sẽ xây dựng được 30 Phòng thí nghiệm nghiên cứu về vật liệu graphene như một trung tâm graphene mới được xây dựng ở Đại học Quốc gia Singapore (tổng đầu tư là 12 triệu USD).

– 300 triệu USD có thể xây dựng được 4 Viện Nghiên cứu Graphene mà Hội Đồng nghiên cứu Vật lý và Công nghệ Anh vừa quyết định đầu tư cho Đại học Manchester với quyết tâm dẫn đầu thế giới về kỷ nguyên graphene (EPSRC đầu tư cho Manchester 50 triệu bảng Anh, tương đương 75 triệu USD).

– 300 triệu USD tương ứng với 5 đề tài công nghiệp về phát triển bộ nhớ MRAM mà Công ty Micron ký kết đầu tư cho Viện Nghiên cứu Lưu trữ Thông tin của Singapore.

– 300 triệu USD tương đương với khoảng 40% tiền đầu tư hàng năm của một của một trường có đầu tư trung bình trong Russell Group (University of Glasgow).

– 300 triệu USD chỉ bằng 20% tổng tiền đầu tư hàng năm của Đại học Quốc gia Singapore (~1,5 tỉ USD).

……

Mà nên nhớ rằng 300 triệu đô la này được trải rộng trên 46 hướng nghiên cứu mũi nhọn được phê duyệt, và được cào ra cho tới 14000 TS, 9000 GS với đủ loại lĩnh vực, thì bạn có thể tượng tượng 300 triệu USD này nhiều hay ít. Trước đây, giới khoa học từng như ồn lên vì con số đầu tư cho khoa học lên tới 800 triệu USD mà Bộ trưởng Nguyễn Quân từng tuyên bố, ta có thể thấy rằng các con số từ lãnh đạo Việt Nam là mập mờ, thiếu thống nhất và có xu hướng thổi phổng con số thực.

Tham khảo

[1]        http://lienket4nha.vn/index.php?language=vi&nv=news&op=Khoa-hoc-Cong-nghe/Dau-tu-cho-khoa-hoc-va-cong-nghe-tu-xa-hoi-phai-gap-doi-ngan-sach-200

[2]        http://www.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/noidungsolieungansachnhanuoc?categoryId=10000500&articleId=10002558

[3]        http://www.mof.gov.vn/portal/page/portal/mof_vn/1641775?p_pers_id=2177078&p_recurrent_news_id=49224189

[4]        http://www.worldbank.org/en/country/vietnam

[5]        http://nguyenvantuan.net/science/4-science/1540-co-bao-nhieu-nha-khoa-hoc-vn-co-cong-bo-quoc-te-

[6]        http://www.thejakartapost.com/news/2010/07/02/the-performance-research-indonesia.html

[7]        OECD iLibarary, Gross domestic expenditure on R&D (2012).

[8]        http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_research_and_development_spending

2 Comments

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s