Một số mô hình đại học lớn trên thế giới. Phần 1: University of London

Vào lúc này, chủ đề “xây dựng đại học đẳng cấp quốc tế” và rộng hơn là “cải cách giáo dục” đang ngày càng trở nên cấp thiết ở Việt Nam. Tôi muốn viết loạt bài về một số trường đại học dạng nhóm lớn trên thế giới để so sánh với việc tổ chức và phát triển các trường đại học quốc gia và vùng ở Việt Nam qua đó hy vọng có thể cung câp thêm một số thông tin hữu ích (dù rất nhỏ bé) cho những nhà hoạch định chính sách trong việc phát triển các trường đại học ở Việt Nam.

Kỳ 1. Đại học London

Nước Anh tự hào là cái nôi của thế giới hiện đại, công nghiệp hóa, khoa học kỹ thuật hiện đại, đồng thời cũng tự hào mình là cái nôi của nền dân chủ hiện đại cũng như nền giáo dục tiên tiến. Trong nền giáo dục tiên tiến ấy, University of London là một trường duy nhất theo một cách tổ chức riêng khác hẳn với với các trường đại học khác ở Vương quốc Anh.

Nhà Điều hành chính của University of London.

Nói University of London là một “trường đại học” thì không hoàn toàn chính xác. Trên thực chất, Đại học London là một “federal university” – tạm dịch là một “liên minh đại học” bao gồm rất nhiều trường đại học và học viện liên minh với nhau: University College London, King’s College London, London School of Economics and Political Science, Royal Holloway, London Business School, School of Oriental and African Studies, Institute of Education, Royal Academy of Music, Royal Veterinary College, London School of Hygiene and Tropical Medicine, London School of Pharmacy, University of London Institute in Paris, Queen Mary, Goldsmiths, Birkbeck College, Courtauld Institute of Art, Central School of Speech and Drama, St George’s, University of London, School of Advanced Study. Ta có thể điểm mặt ở đây khá nhiều tên tuổi top thế giới như University College London, King’s College London, London School of Economics and Political Science … Trước năm 2005, Imperial College London cũng từng là thành viên của University of London. Các trường đại học và học viện trong liên minh này cùng chia sẻ các tài nguyên (thư viện, học liệu…) đồng thời hợp tác chặt chẽ với nhau trong, cùng xây dựng hệ thống tuyển sinh và các khóa học. Có một Ban Quản trị (Senate) được lập ra bởi các lãnh đạo của của các trường thành viên trong đó một Chancellor (Hiệu trưởng danh dự) chung cho tất cả các trường (Hiện nay là Công chúa Anne (em gái của Nữ hoàng Anh Elizabeth II). Bằng cấp của các trường sẽ sử dụng biểu tượng cao nhất là University of London, nhưng được cấp bởi các trường thành viên, do Principal – Vice Chancellor (Hiệu trưởng – CEO) ký và trao tặng.

Bằng Thạc sĩ cấp bởi King's College London.

Vì University of London chỉ là một “liên minh” nên các trường có những sự độc lập riêng biệt. Hệ thống tuyển dụng, biên chế và bổ nhiệm của các trường hoàn toàn độc lập. Các trường không chịu sự chi phối về ngân sách, tài chính, nhân sự cũng như phê duyệt từ phía University of London.  Ban Quản trị của University of London mang tính chất hoạch định chính sách và đường lối chung nhiều hơn là sự quản lý và chi phối. Các trường trực thuộc trên thực tế hoàn toàn là các trường đại học riêng biệt (như tiếng Việt ta hay gọi là: có con dấu pháp nhân và tài khoản riêng), có đầy đủ các hệ thống riêng biệt của một đại học riêng biệt. Khi chính phủ và các tổ chức thẩm định đại học chấm điểm, kiểm định, họ sẽ tiến hành ở các trường thành viên, còn University of London hoàn toàn không mang ý nghĩa cho công việc này. Có thể tạm so sánh University of London như một liên minh “Ngũ Nhạc kiếm phái” – hợp tác tương trợ lẫn nhau như anh em nhưng hoàn toàn riêng biệt trong công việc, tổ chức và chất lượng. Một điều ta có thể rất đáng lưu tâm trong tên gọi các trường trực thuộc trong University of London. Vì là thành viên trong một University nên dù là “độc lập”, các trường vẫn không thể mang tên “University”, mà phải mang các tên như College, School.. bởi trong tiếng Anh, không thể có chuyện University nằm trong University. Tên trường là College hay School không làm kém đi danh tiếng của trường. Chú ý là trong tên của University College London, từ University mang hàm ý khác chứ không mang ý nghĩa “Đại học tổng hợp”. Trên thực tế, liên minh University of London gần giống như một số liên minh “mega-university” như hệ thống đại học bang ở Mỹ (ví dụ hệ thống University of California) hoặc tương tự như hệ thống University of Paris (phát triển lên từ một viện đại học và trở thành nhiều trường đại học độc lập).

Nếu ta ngó lơ lơ, xem qua thì có cảm giác mô hình 2 trường đại học quốc gia ở Việt Nam (ĐHQGHN, ĐHQG tpHCM) có vẻ giống với University of London? Nhưng khi xem kỹ bản chất thì lại hoàn toàn không giống như vậy và tôi sẽ làm rõ điều này ở những phân tích trong các bài tiếp theo! Hãy đón đọc các bài viết tiếp theo của tôi và bài viết tiếp theo sẽ viết về hệ thống Cambridge – Oxford!

Thảm khảo

  1. University of London (wikipedia.org)
  2. The University of London Act 1994
  3. University of London Archives
  4. Who runs the University of California?
  5. University of Paris (wikipedia.org)

1 Comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s