Những nhân vật hay nhất trong Tam Quốc Diễn nghĩa (Phần 2)

Triệu Tử Long: Hổ oai tướng quân, toàn thân đều là đảm

Trương Liêu: Bến Tiêu Diêu Trương Liêu khét tiếng

Trong phần này, tôi sẽ nói về hai nhân vật (có thể coi là phụ) trong Tam Quốc, một người là hổ tướng trong Ngũ hổ đại tướng của Tây Thục với cái tên Triệu Vân – được rất nhiều người hâm mộ, một người là đại tướng dưới quyền Tào Tháo – Trương Liêu, được rất nhiều trẻ con Đông Ngô sợ đến mức không dám khóc đêm sau trận chiến bến Tiêu Diêu. Dù đây chỉ là hai nhân vật phụ, nhưng tôi cũng đánh giá họ rất cao ở lòng trung thành, sự sáng suốt trong trận mạc và rất chính trực.

1. Hổ oai tướng quân Triệu Vân ( )

Triệu Vân (趙雲) (không rõ năm sinh, mất 229), tự là Tử Long (子龍) người vùng Thường Sơn, là một vị tướng thời kỳ cuối nhà Đông Hán và thời Tam Quốc ở Trung Quốc. Ông là người đã góp công lớn vào việc thành lập nhà Thục, với Lưu Bị là vị hoàng đế đầu tiên. Ông được Lưu Huyền Đức gọi là Hổ oai Tướng quân và đứng thứ ba trong Ngũ Hổ Tướng của nhà Thục, bao gồm: Quan Vũ, Trương Phi, Triệu Vân, Hoàng Trung và Mã Siêu. Năm 168 sau công nguyên, Triệu Vân được sinh ra tại thành Chân Định thuộc vùng Thường Sơn (bây giờ tỉnh Hà Bắc, phía bắc Trung Quốc). Ông cao khoảng khoảng 1m8, giỏi võ nghệ và có tài thao lược. Ông theo về với Công Tôn Toản, 1 tướng quân cát cứ trong vùng vào khoảng cuối năm 191 hoặc đầu năm 192 sau công nguyên , với danh nghĩa thủ lĩnh 1 đội quân tình nguyện nhỏ. Trong năm 192, Triệu Vân được xếp dưới quyền trực thuộc của Lưu Bị , người mà khi ấy chỉ là bộ tướng của Công Tôn Toản , giữ chức Phiêu kỵ tướng quân. Lưu Bị có vài nghìn kỵ binh, và Triệu Vân được điều đến trong hàng ngũ này. Ngay sau đó Triệu Vân từ bỏ Lưu Bị và Công Tôn Toản để về quê chịu tang anh trai. Triệu Vân lại theo về với Lưu Bị vào năm 200. Từ đó Triệu Vân quan hệ rất gắn bó với Lưu Bị. Truyện Tam Quốc Chí kể họ cùng ngủ chung 1 giường trong thời gian 2 người ở tại Gia Thành. Trong khoảng thời gian đó, Lưu Bị phái Triệu Vân bí mật tuyển mộ thêm quân để tăng cường cho đội quân trực thuộc của Lưu Bị. Kể từ đây Triệu Vân chính thức bỏ Công Tôn Toản theo phò Lưu Bị. Đó là những dòng sử sách giới thiệu về nhân vật này. Có thể nói rằng Triệu Vân thân thiết với ba anh em Lưu Quan Trương như người em thứ tư vậy.

Sở dĩ tôi bình sớm về nhân vật này, bởi ngay từ khi mới đọc Tam Quốc, tôi đã mê ngay cái hình ảnh một mình một ngựa, phá vây Đương Dương bảo vệ ấu chúa của người anh hùng này. Có thể nói nổi bật nhất của Triệu Tử Long là võ nghệ siêu quần, lòng dũng cảm và hết lòng với tập đoàn họ Lưu.

Photobucket - Video and Image Hosting

Trong Tam quốc diễn nghĩa, La Quán Trung mô tả sự Tử Long “mình cao tám thước, mày rậm mắt to, uy phong lẫm liệt” (Hồi thứ 7), lần đầu xuất hiện đã đánh đuổi Văn Xú, cứu Công Tôn Toản, và sau đó lập tức bị vỡ mộng với Công Tôn Toản. Triệu Vân cũng gặp Lưu Bị ngay khi đó, và đã tâm sự muốn theo Lưu khi chia tay vì nhận ra Công Tôn Toản kia vốn chẳng anh hùng gì. Tử Long thật sáng suốt vì ngay khi mà Lưu Bị chỉ là một viên tướng bé xíu, không quan quyền gì đã nhận ra ngay vị chân chúa khoan hồng độ lượng biết thu phục nhân tâm ấy để rồi sau này đi khắp nơi vẫn tìm về với Lưu Bị. Nhận ra điều đó, Tử Long quả thật không phải tầm thường.

Những trận đánh của Tử Long luôn khiến cho người người tấm tắc khen. Ở Nhữ Nam, khi mà Lưu Bị đang bị Cao Lãm vây khốn (xin mở ngoặc Cao Lãm và Trương Cáp là hai mãnh tướng của Viên Thiệu theo về Tào Tháo), thì bỗng đâu có một toán quân đánh thốc vào, tướng đi đầu cưỡi ngựa trắng, múa thương, chỉ có một hiệp đâm chết Cao Lãm, phá vây cứu Lưu Bị, đích thực là Triệu Tử Long.

Tử Long càng trở nên quan trọng hơn khi một người một ngựa, một cây thương, cướp gươm Thanh Công, bảo vệ A Đẩu phá vòng vây của Tào Tháo về với Lưu Bị (Hồi thứ 41):

Máu đỏ chan hòa áo giáp hồng

Đương Dương ai kẻ dám tranh hùng

Xưa nay cứu chúa xông trăm trận

Chỉ có Thường Sơn Triệu Tử Long

Trong suốt cuộc đời làm tướng của mình, có lẽ Tử Long chưa hề bị bại trận, và đến khi 70 tuổi vẫn cùng Khổng Minh ra trận, một mình đánh tan 5 cha con nhà Hàn Đức:

Một người một ngựa một cây thương

Tuổi bảy mươi rồi sức vẫn cường

Bốn tướng một tay khua sạch nhẵn

Anh hùng nào khác trận Đương Dương

(Hồi thứ 92)

Ngoài trận Đương Dương Trường Bản, một trận chiến khác của Tử Long được La Quán Trung mô tả cực đẹp là một mình xông trận cứu Hoàng Trung trong trận chiến ở Hán Trung. Khi đó, Triệu Vân và Hoàng Trung cùng ra trận đánh quân Tào, chiếm Hán Trung. Hoàng Trung đi trước bị Trương Cáp, Từ Hoảng dẫn quân vây kín, đang dần kiệt sức, thì bỗng đâu lại là Triệu Tử Long một người một ngựa một cây thương xông thẳng vào vòng vây cứu Hoàng Hán Thăng “ngọn thương của Triệu Vân lúc hoa lên, hụp xuống như tuyết tỏa hoa bay, ào ào như chỗ không người khiến Từ Hoảng, Trương Cáp rụng rời hết vía không dám chiến đấu, đi đến đâu quân Tào giạt ra đến đó..” (hồi thứ 71). Có lẽ những trận chiến tuyệt vời của Tử Long khiến tôi nhớ rất rõ cả những câu thơ ca tụng về ông. Bạn tôi khi thấy tôi gọi Hứa Chử là hổ dại thì hỏi “Thế Tử Long gọi là gì? Cây thương vàng à?“. Đúng thật, nếu đem vũ khí ra làm tiêu biểu thì Vân Trường với thanh long đao, Dực Đức với bát xà mâu, Hoàng Hán Thăng với cây đại đao và cây cung thì Triệu Tử Long luôn cầm thương, cưỡi ngựa trắng, lưng đeo gươm Thanh Công. Hồi bé tôi từng so sánh nếu mà Hoàng Trung có tài bắn tên bách bộ xuyên dương, bắn xuyên lá liễu thì không biết có giết nổi Tử Long không vì anh chàng này luôn rút gươm Thanh Công gạt tên rơi lả tả trong các trận chiến của mình? Tài thao lược của Tử Long được lưu giữ đến phút cuối cùng, khi mà hầu hết quân tướng của Khổng Minh đều thất bại ở trận Nhai Đình thì Tử Long vẫn an toàn đem quân trở về, không thiệt hại chút nào, thật là tài tình thay.

Cùng với võ nghệ siêu quần, lòng dũng cảm, lòng trung thành của Triệu Vân cũng thật đáng nói. Giữa lúc Lưu Bị quân không lấy một người, thua liểng xiểng, thì kỳ lạ thay vẫn có Tử Long theo về “Tôi đi khắp phương trời tìm minh chủ, chỉ có tướng quân là anh hùng thiên hạ, xin nguyện gan óc lầy đất theo tướng quân…” (hồi thứ 28). Trong lúc loạn lạc ở Đương Dương, vẫn hết lòng bảo vệ ấu chúa, không thay lòng đổi dạ bởi chịu ân của Lưu Hoàng Thúc “Vân dù gan óc lầy đất, cũng không đủ báo được!” (Hồi thứ 42). Về chi tiết Lưu Bị ném con thu bụng Tử Long ở hồi 42, có thơ rằng:

Hổ thiêng vùng vẫy trong quân Tháo,

Rồng nhỏ nằm trong bọc Tử Long

Trung ấy lấy gì yên ủi được,

Ném con thu lấy bụng anh hùng

Người ta cho rằng đó là Lưu Bị giở trò lừa phỉnh, giả ném con để lấy lòng Tử Long, nhưng theo tôi, lúc đó Lưu Bị không hề lừa phỉnh Triệu Vân chút nào. Có lẽ trong tình thế ấy, Lưu Bị đến mạng mình còn không giữ nổi, một mãnh tướng như Tử Long là có một không hai, lại cộng thêm tướng ấy hết lòng trung thành với mình, nếu để mất vị tướng này, Lưu Bị còn tiếc hơn cả con mình (ta nên nhớ anh hùng thời ấy lấy đại nghiệp làm trọng). Và công nhận khi người người đồn Triệu Tử Long vì vây nên bỏ Lưu theo Tào, cả Trương Phi cũng không tin, nhưng Lưu Bị vẫn bảo “Tử Long theo ta đã lâu, quyết không thể nào phản ta được” (Hồi thứ 41). Quả thật, mối quan hệ giữa Lưu Bị và Tử Long còn cao hơn cả mối quan hệ quân thần thông thường. Và rồi sau này, Tử Long ở Kinh Châu, lại một mình một ngựa, nhảy thuyền Đông Ngô giành lại A Đẩu đem về cho Lưu Bị, khi ấy Vân nói với Tôn Phu nhân “Chúa công tôi chinh chiến nửa đời người mới có A Đẩu, tôi phải xả thân giữa trăm vạn quân mới bảo vệ được ấu chúa, người về Đông Ngô cớ sao lại muốn đem cả tiểu chủ về?” và khi thả cho phu nhân về Đông Ngô, vẫn cùng Dực Đức nói rằng “Xin phu nhân cứ đi, nếu còn nghĩ tới anh tôi thì nên sớm trở về” (xem hồi thứ 61).

Trong khi đánh chiếm Quế Dương, hàng tướng Triệu Phạm giả hàng, đem chị dâu nhan sắc tuyệt trần của mình dâng cho Vân nhằm lấy lòng, Vân từ chối “Ta với ngươi đã kết nghĩa anh em, chị dâu ngươi cũng như chị dâu ta, sao ngươi làm vậy?” (xem hồi 52). Quả thật, nhờ tỉnh táo mà Tử Long đã không bị thất bại, lại còn dễ dàng chiếm Quế Dương. Khi Khổng Minh hỏi nguyên nhân từ chối, Tử Long trả lời rằng “Tôi với hắn kết nghĩa, chị dâu hắn cũng như chị dâu tôi, lấy là bất nghĩa, hơn nữa chúa công vừa lấy được Kinh Sở, còn chưa yên chỗ, Vân tôi đâu dám vì một người đàn bà mà quên việc lớn…” và quả thật Tử Long thật đúng như lời Khổng Minh và Lưu Bị tán thưởng “Tử Long thật là đấng trượng phu” (hồi thứ 51). Ở đây, tôi chỉ hơi phê bình Tử Long sao mà không thương hoa tiếc ngọc, một cô đẹp thế mà nỡ từ chối sao? Đúng là phí của giời!

Có lẽ ngoài lòng trung thành, Tử Long hơn hẳn Vân Trường về việc không so đo đòi hỏi, không lấy địa vị cao làm đầu. Chính Triệu Vân đã dám đứng ra can gián Lưu Bị tiến đánh Đông Ngô để trả thù bằng những lý do sáng suốt. Tử Long cũng rất hiểu chính sách “Bắc cự Tào Tháo, đông hòa Tôn Quyền” của Khổng Minh là sách lược tối quan trọng để củng cố thế lực. Khi quân đoàn Khổng Minh thất bại ở Nhai Đình trở về, chỉ có một mình Tử Long lập được công, Khổng Minh sau khi tự giáng mình 3 cấp, lại phong thưởng cho Tử Long, ông khẳng khái từ chối “Ba quân đều không lập được công, mà tôi lại được ban thưởng, hóa ra Thừa tướng thưởng phạt không minh… vậy xin đem những vàng lụa cất vào kho để ban thưởng cho tướng sĩ bỏ mình vì nước“. Và Khổng Minh phải than rằng “Trước vẫn được tiên đế khen bụng dạ Tử Long, nay quả thực đúng như vậy!” (hồi thứ 96). Có lẽ trong các nhân vật thuộc hàng “cấp dưới” trong Tam Quốc, Tử Long nổi bật ra khỏi khuôn khổ một vị tướng tầm thường: võ nghệ siêu quần, trí dũng toàn tài, hết mực trung thành và cũng cực kỳ sáng suốt.

Năm 229, Triệu Vân chết ở Hán Trung, quân sĩ nước Thục vô cùng nuối tiếc. Ông được Lưu Thiện truy phong làm Thuận Bình hầu năm 261 sau công nguyên. Được biết đến như một chiến binh vĩ đại, Triệu Vân hội tụ đủ các bản chất của những anh hùng trong thời đại ông. Mặc dù Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung chỉ đặc biệt miêu tả Triệu Vân võ công cao cường, thực ra ông còn đáng được ngưỡng mộ bởi tài thao lược khôn khéo, lòng trung thành tận tụy và tính cách thẳng thắn, sự dũng cảm phi thường. La Quán Trung đã dùng những vần thơ để ca tụng Tử Long:

Thường Sơn một hổ tướng

Chí dũng sánh Quan Trương

Công thành sông Hán Thủy

Tiếng nổi trận Đương Dương

Đòi phen phò ấu chúa

Một bụng báo tiền vương

Sử sách ghi trung liệt

Ngàn thu tỏa khói sương.

Đúng vậy, ngàn thu tỏa khói sương. Ngày nay ở Thành Đô Tứ Xuyên vẫn còn đền thờ Triệu Tử Long, danh tướng mà đời đời ca tụng.

2. Trương Liêu – khét tiếng nơi bến Tiêu Diêu

Lần đầu tiên người ta chú ý đến Trương Liêu ( ), là khi ông chửi Lã Bố hèn nhát cầu xin Tào Tháo tha chết “Đồ hèn Lã Bố kia, chết thì chết, sợ gì!” (hồi thứ 20). Và Vân Trường đã nhận ra con người trung nghĩa ấy, xin Tháo tha chết cho, và từ ấy, Trương Liêu trở thành một vị tướng trung thành và hết lòng với Tào Tháo.

Photobucket - Video and Image Hosting

Trương Liêu tên chữ là Văn Viễn, thưở ban đầu theo Lã Bố từng đánh Tào Tháo, suýt đốt chết Tào Tháo ở thành Bộc Dương, đánh Tào Tháo chạy doe kèn. Tất nhiên Trương Liêu không thể so sánh với Tử Long toàn tài trí dũng nhưng sự hết lòng tận tụy của Trương Liêu cũng khiến tôi muốn nói sớm về nhân vật này. Dưới ngòi bút của La Quán Trung, Trương Liêu không được mô tả tuyệt vời như Tử Long, cũng không oai hùng hoang dại như Hứa Chử, có lẽ ông là một vị tướng thầm lặng bên Tào Tháo, cũng như Tử Long hết lòng hết dạ vì chủ mình.

Trương Liêu là người đã giúp Tào Tháo thuyết phục Vân Trường về với Tào Tháo. Trương Liêu đã gặp Quan Vũ đang bị vây, muốn liều chết để chọn tình với Huyền Đức:

“- Vì cảm nghĩ ngày trước anh cứu em nên em đến đây để cứu anh...

– Em biết anh võ lực có thừa, song hiện nay thế binh của anh đã tan vỡ, nếu liều chết thật là có tội.

Anh thử nghĩ xem, Hoàng thúc hiện nay thất lạc, nhưng chí cả chưa đoạt, thế nào cũng cần người nghĩa dũng, nếu sau này Hoàng thúc cần đến mà không có anh tức là anh có tội thứ nhất. Hoàng thúc đã phó thác gia quyến cho anh, nay anh liều chết để mất chỗ nương tựa, không có ai bảo vệ, ấy là tội thứ hai. Anh là một kẻ võ nghệ siêu quần há lại không khuôn phò nhà Hán để danh muôn thuở lại liều thác như thế phỏng có ích gì, đó là tội thứ ba vậy.

Những lời khuyên chí tình ấy đã tạo ra câu truyền Quan Vũ – Tào Tháo nổi tiếng sau này, và ở Hứa Đô, Văn Viễn đã trở thành một người bạn tâm giao của Vân Trường. Sau này cũng chính Văn Viễn đã đuổi theo ngăn cản binh tướng, để cho Vân Trường tự do đi về với Lưu Bị (tất nhiên là theo lời Tào Tháo). Ngoài điểm sáng đó, có lẽ tôi không mô tả được hết những công của Văn Viễn cho tập đoàn Tào Tháo.

Ở cương vị tướng, có lẽ Trương Liêu khét tiếng nhất là trận Tiêu Diêu khi Tôn Quyền đem quân đánh Hợp Phì. Trương Liêu cùng Lý Điển, Nhạc Tiến trấn thủ Hợp Phì quân chỉ bằng một phần nhỏ đại quân Tôn Quyền. Khi đó, Trương Liêu có bất hòa với Lý Điển, nhưng vì đại cuộc đã dẹp bất hòa sang một bên “Các ông cứ nhục như vậy, tôi xin ra thề một trận tử chiến với giặc!“, chia quân mai phục nơi bến Tiêu Diêu, khi Tôn Quyền đi qua, lập tức chặt đứt cầu Tiểu Sư, chia cắt đoàn quân và mai phục đổ ra đánh giết. Trận này đánh tan đại quân Tôn Quyền, lấy lại sĩ khí, còn làm quân Đông Ngô khiếp sợ oai danh Trương Liêu đến mức mà “trẻ con Đông Ngô không dám khóc đêm vì sợ Trương Liêu” (tôi gọi đùa Trương Liêu là ông tướng dọa trẻ con) và cái câu đặt tên cho hồi thứ 67 là “Bến Tiêu Diêu Trương Liêu khét tiếng“.

Còn nữa…

5 Comments

  1. quá tuyệt , miêu tả Triệu vân wá chuẩn , tôi ước gì có thể đổi câu <> thành <>

  2. quá tuyệt , miêu tả Triệu vân wá chuẩn , tôi ước gì có thể đổi câu Người có lữ bố , ngựa có Xích Thố , thành Người có Triệu Vân , ngựa có Xích Thố

    1. Không có tài liệu nào nói Zhao Yun cưỡi con ngựa nào cả, chỉ mô tả anh ta hay cưỡi ngựa trắng

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s