Duc The's homepage

05/12/2006

Những nhân vật hay nhất trong Tam Quốc Diễn nghĩa (Phần 1)

Những nhân vật hay nhất trong Tam Quốc Diễn nghĩa (Phần 1)

Nhân chuyện bàn về Chu Du và Gia Cát, tự nhiên mình nảy ra hứng thú về Tam Quốc, chẳng là đã lâu rồi không được đọc bộ tiểu thuyết này, và cũng đang sẵn thú vui bình loạn. Sau đây sẽ là loạt bài viết giới thiệu về một số nhân vật hay nhất trong Tam Quốc, không chỉ là Tam Tuyệt (Gia Cát Lượng, Tào Tháo, Quan Vân Trường) mà còn nhiều nhân vật khác, kể cả những vị tướng bình thường nhất. Bình luận này sẽ chia làm nhiều bài khác nhau dần dần post lên, hy vọng không làm mọi người thất vọng.

Tam Quốc Diễn nghĩa là bộ tiểu thuyết lịch sử đầu tiên của Trung Hoa, viết theo dạng chương hồi. Tác giả của nó là La Quán Trung, sống ở cuối đời Nguyên, đầu đời Minh. Đây là bộ truyện đồ sộ nhất, mô tả thời kỳ từ cuối thế kỷ thứ 2 đến cuối thế kỷ thứ 3, thời kỳ tàn lụi của nhà Hán ở Trung Hoa và kết thúc là sự thống nhất bởi nhà Tấn (190 – 280). Tam Quốc được coi là bộ sử thi với bảy phần thực, ba phần hư, và có kết cấu cực kỳ chặt chẽ, và cực kỳ logic. Trên thực tế, huyền thoại về các nhân vật thời kỳ Tam Quốc đã được lưu truyền từ thời nhà Tùy (581-618) và thịnh hành ở Trung Quốc thời nhà Đường (618-907) trở đi. Tam Quốc có số lượng nhân vật cực kỳ lớn và phong phú, và mỗi nhân vật đều có những cách mô tả rất lý thú, nhưng lại rất đơn giản, không rườm rà. Cũng có thuyết cho rằng La Quán Trung còn là đồng tác giả của Thủy Hử với Thi Nại Am, nhưng quan điểm của tôi là không phải vậy bởi phong cách Thủy Hử chẳng giống với những gì La Quán Trung thể hiện trong Tam Quốc.

1. Tuyệt gian Tào Tháo ( )

Người đời đều biết đến Tào Tháo là một đại gian hùng, với câu nói nổi tiếng “Ta thà phụ người, chứ không để người phụ ta“. Nói đùa một chút, nếu ta vui tính một chút, có thể coi Tào Tháo nói câu này rất xúc động, lại rất đáng khâm phục nữa “Ta thà mang tiếng là ta phụ người, chứ không để người mang tiếng là đã phụ ta“.ImageImage

Photobucket - Video and Image Hosting

Xét một cách công bằng, Tào Tháo vừa là anh hùng, cũng vừa là một đại gian hùng. Theo lịch sử, công và tội của Tào Tháo lớn ngang nhau. Tào Tháo có công chấm dứt cục diện loạn lạc cuối thời Đông Hán, ổn định lại cuộc sống miền Bắc Trung Hoa, nhưng tội cũng rất lớn là thẳng tay tàn sát những người trái với quan điểm mình.

Tào Tháo, vốn họ gốc là Hạ Hầu, vì bố là con nuôi hoạn quan họ Tào nên mang họ Tào. Tháo có tên chữ là A Man, hay Mạnh Đức. Khuôn mặt của Tào Tháo được mô tả “mắt nhỏ, râu dài..”, rất đặc trưng của một gian hùng. Tính cách điển hình của Tháo là đa nghi (người đời vẫn gọi là đa nghi Tào Tháo). Bản thân Tào Tháo vốn là người có chí lớn, văn võ toàn tài và có tài thao lược. Có thể nói Tào Tháo là một trong những nhà quân sự kiệt xuất nhất thời Tam Quốc. Trận chiến điển hình của Tào Tháo là trận Quan Độ, với số lượng quân ít hơn, đã đánh tan tập đoàn họ Viên, tạo nên thế lực hùng hậu của đội quân Tào Tháo. Một mình Tào Tháo diệt Lã Bố, dẹp Viên Thiệu, đuổi Lưu Bị, chiếm Kinh Châu, đánh Trương Lỗ, phá tan Mã Siêu-Hàn Toại …, có thể nói Tào Tháo là nỗi khiếp đảm của bao người. Nhưng bên cạnh những nỗi khiếp đảm ấy, ta vẫn thấy một Tào Tháo rất con người. Ít ai hiểu được tài năng và cái đáng yêu của Sái Văn Cơ (con gái nhà sử học Sái Ung, tác giả cuốn Hậu Hán Thư) khi nghe khúc nhạc đau xót ở xứ rợ Hồ do nàng sáng tác, để rồi chuộc nàng về, là một người bạn của nàng. Cũng mấy ai giữa lúc trận chiến Xích Bích sắp nổ ra, uống rượu say rồi cao hứng ngâm thơ (dù sau đó thua tan nát).

Giữa cái chốn thị phi của triều đình, anh em nhà Viên Thiệu, Viên Thuật chỉ khinh thường coi Quan Vân Trường là tay mã cung, thì Tào Tháo lại nhận ra người anh hùng trung nghĩa ấy, để rồi hết lòng kính trọng, dùng đủ mọi cách để người anh hùng ấy làm bạn với mình. Dù Tào Tháo có thất tín với ai, nhưng với Vân Trường, Tháo luôn giữ chữ tín (xem phần Quá ngũ quan, trảm lục tướng, Hồi thứ 27 sẽ thấy Mạnh Đức giữ chữ tín với Vân Trường thế nào). Tình bạn của Mạnh Đức và Vân Trường vẫn là điều để người đời nhắc đến, nào là 3 ngày một tiệc nhỏ, 5 ngày tiệc lớn, tặng túi bọc râu, tặng ngựa xích thố..

Tào Tháo là một vị tướng anh hùng trên chiến trường, nhưng cũng có lúc nhát gan đến mức phải phì cười: cởi áo, cắt râu là điển tích đáng lăn ra cười của Tào Tháo ở trận Đồng Quan khi đánh Mã Siêu. Trương Tùng, mưu sĩ của Lưu Chương xứ Ích Châu đã châm biếm Mạnh Đức rằng “Thừa tướng oai hùng thiên hạ đều biết cả, nào là lửa cháy thành Bộc Dương (thua Lã Bố), đuổi Trương Tú ở Uyển Thành (bị Trương Tú đuổi đánh gần chết, mất cả con trai và cháu họ vì gái), cởi áo cắt râu, cướp thuyền tránh tên ở Đồng Quan (thua Mã Siêu)…”.

Giữa những lúc nguy cấp nhất, ta vẫn thấy Tào Tháo cười to. Đó là trận Xích Bích, 83 vạn quân của Tháo bị đốt chết mười phần còn chưa đầy một, 3 lần cười chê Chu Du, Gia Cát Lượng kém mưu không biết bày phục ở Ô Lâm, Hoa Dung… thì 3 lần đều bị phục bởi Tử Long, Dực Đức và Vân Trường do Khổng Minh bày sẵn. Thực ra đâu phải Tháo chê bọn họ vô mưu, Tháo cười lúc đó để khích động lòng tướng sĩ mà thôi, chứ qua trận chiến đó, chắc chắc Tháo hiểu địch thủ của mình không kém mưu chút nào. Cái tín nghĩa của Tháo đối với Vân Trường đã cứu ông thoát chết ở Hoa Dung tử lộ (chết là cái chắc nếu đó là Tử Long hay Dực Đức). Và khi thoát nạn rồi, Tháo mới lăn ra khóc. Lúc đó Tháo không khóc vì sợ hãi nữa rồi, mà khóc vì tiếc, tiếc là không được một mưu sĩ nào ra hồn lúc đó. Cái khóc của Tháo lúc đó lại là khích động tướng sĩ của mình biết xấu hổ để tránh cái thất bại sau đó.

Việc Tháo dùng người cũng là một điều đáng bàn. Có thể nói Tháo chẳng tin một ai, ai cũng nghi ngờ, nhưng lạ một điều Tháo dùng được toàn các vị mãnh tướng hiếm có trong đời: nào là siêu khỏe Điển Vi, hổ dại Hứa Chử, tướng dọa trẻ con Trương Liêu (tôi gọi vậy vì nhớ trận Tiêu Diêu, Trương Liêu đánh tan quân Đông Ngô làm cho quân Đông Ngô sợ Trương Liêu đến mức trẻ con không dám khóc đêm khi đem Trương Liêu ra dọa) Trương Cáp. Giữa lúc trăm người nghi ngờ Bàng Đức (vì có chủ cũ là Mã Siêu làm tướng Tây Thục, anh cũng làm quan Tây Thục) thì Tháo lại tin tưởng giao cho Bàng Đức làm tướng tiên phong đánh Quan Vũ cũng là chuyện lạ. Giữa trận chiến Đương Dương Trường Bản, nhìn một Triệu Tử Long anh dũng giết chết 54 tướng, một mình phò ấu chúa vượt vòng vây, lập tức Tháo yêu mến ngay, và ra lệnh cấm bắn lén, phải bắt sống Tử Long để sử dụng (tiếc cho Tháo là không thành). Có thể nói Tháo rất biết nhìn người, nhìn đúng nhân tài để sử dụng. Có lẽ mưu sĩ Tháo tâm đắc nhất là Quách Gia (Quách Phụng Hiếu) nhưng lại mất sớm ở xứ Liêu Đông khi đánh Viên Thượng, sau Quách Gia, Tháo còn ít các mưu sĩ đánh kể, chỉ nổi lên sau này là Tư Mã Ý (sẽ có bình luận sau). Một sự tích lưu truyền về Tháo là món “kê cân” trong trận chiến xứ Hán Trung với Lưu Bị, và nhân đó giết Dương Tu cũng là một chuyện lý thú về Tào Tháo.

Tạm vài lời kể lể về TUYỆT GIAN Tào Mạnh Đức như vậy, ai có gì bình luận, xin mời comment nhé!

2. Tuyệt trung – Thánh võ Quan Công

Quan Vũ ( ), tên chữ ban đầu là Trương Sinh, sau đó đổi là Vân Trường là một trong ba tam tuyệt của Tam Quốc, là anh em kết nghĩa với Lưu Hoàng Thúc từ thưở đào viên kết nghĩa, trảm giặc khăn vàng. Hình tượng Quan Công oai phong lẫm liệt với “mặt đỏ râu dài, măt phượng mày ngài, cưỡi ngựa xích thố, tay cầm thanh long đao nặng 82 cân”, hoặc “chong đèn tựa kỷ, ngồi vuốt râu đọc Xuân Thu”… là hình tượng ảnh hưởng đến hầu hết các dân tộc bị ảnh hưởng bởi Trung Hoa. Ta có thể gặp các tượng Quan Công ở khắp Hà Nội, vào đền Ngọc Sơn sẽ thấy thờ Võ Thánh Quan Công… Người Trung Hoa phong Quan Công là Vũ Thánh, hay mệnh là Vũ Khúc Tinh, thờ Quan Vũ với hàng câu đối:

Bộ mặt đỏ giữ tấm lòng son, cưỡi ngựa xích thố suốt đời không quên lòng vua đỏ

Tay cầm thanh long đao uyển nguyệt, đọc sử xanh

(Xin lỗi ai có cuốn Tam Quốc thì làm ơn post hộ câu đối này nhé, tại hạ không nhớ hết, ít chữ mà).

Photobucket - Video and Image Hosting

Là một trong những nhân vật lịch sử của Trung Quốc được biết đến nhiều nhất ở khu vực Đông Á, hình tượng của ông đã được tiểu thuyết hóa trong Tam quốc chí diễn nghĩa của La Quán Trung và sau này được khắc họa trong các dạng hình nghệ thuật như kịch, chèo, tuồng, phim ảnh v.v với những chiến tích và phẩm chất đạo đức được đề cao cũng như được thần thánh hóa trong các câu chuyện dân gian, bắt đầu từ thời kỳ nhà Tùy (581-618). Ông cũng được thờ cúng ở nhiều nơi với tượng mặt đỏ, râu dài, tay cầm cây thanh long đao và/hoặc cưỡi ngựa xích thố, đặc biệt là ở Hồng Kông. Tương truyền thanh long đao của ông nặng 82 cân (khoảng 41 kg ngày nay). Trong khi dân gian xem ông như một biểu tượng của tính hào hiệp, trượng nghĩa thì các nhà sử học cũng phê phán ông về các tính kiêu căng, ngạo mạn.

Từ thưở ban đầu, Vân Trường theo đại ca Huyền Đức và tam đệ Dực Đức lang thang khắp nơi, cùng chí hướng phò giúp nhà Hán, cứu dân cứu nước:

“Huyền Đức cùng Quan, Trương kết nghĩa

Thề cùng nhau đem lại sơn hà

Chỉ thương bốn biển không nhà

Nay Đông mai Bắc lân la cõi trần”

(Thơ kết của Tam Quốc)

Ngay thưở đầu ra trận, cái oai hùng của Quan Vũ đã khiến cho chư hầu khiếp phục, Tào Tháo mến phục ngay từ đó. Trong trận chiến ở Hổ Lao quan với hổ tướng Hoa Hùng của Đổng Trác, các tướng của chư hầu không ai địch nổi, Vân Trường (lúc đó chỉ được coi là tay mã cung của Lưu Bị) xin ra trận. Anh em Viên Thuật thì khinh khỉnh không cho, chỉ có Tào Tháo là nhìn thấy Vân Trường anh hùng, liền đồng ý và mời một chén rượu nóng. Nhưng Vân Trường trợn mắt, vác thanh long đao nhảy lên con ngựa còi (lúc đó chắc chắn là ngựa còi, vì ông này cao to quá ngựa chịu không nổi, khi ấy chưa được tặng ngựa xích thố đâu) xông ra trân chém chết Hoa Hùng, quay về chén rượu Tào Tháo thưởng vẫn còn nóng. Lòng hâm mộ của Tào Tháo với Quan Công bắt đầu từ đó.

Dù bị ép buộc phải đầu hàng Tào Tháo (Tào Tháo lấy hai chị dâu của Vân Trường ra làm sức ép), nhưng Vân Trường vẫn đầu hàng với 3 điều kiện: Thứ nhất, chỉ hàng vua Hán, chứ không hàng Tào; Thứ hai, phải bảo toàn danh tiết cho hai chị, và cung cấp bằng bổng lộc của Hoàng Thúc; Thứ ba, sẽ quay lại chủ cũ khi biết Lưu Hoàng thúc ở đâu. Tào Tháo đồng ý, và uy danh của Vân Trường càng nổi lên từ đó. Một thanh long đao, một ngựa xích thố xông vào trận chém chết danh tướng Nhan Lương (tướng Tào Tháo không ai địch nổi), rồi chém chết Văn Sú, giải vây Bạch Mã thành khiến uy danh Vân Trường nổi như sấm, quân tướng Tào Tháo ai cũng khiếp đảm. Có thể nói, con ngựa xích thố trở nên nồi tiếng hơn khi nó đi cùng với Quan Vũ, sự thực là sau khi Quan Công chết, nó cũng chẳng chịu theo ai, bỏ ăn rồi ốm chết.

Tấm lòng trung chinh sắc son của Vân Trường luôn khiến người ta khâm phục, là điểm chói ngời mà người người ca tụng: Thân tại Tào doanh tâm tại Lưu. Biết Lưu Hoàng thúc còn ở bên Viên Thiệu, Vân Trường bất chấp nguy hiểm, bỏ lại bổng lộc và ân đãi Tào Tháo sau lưng, đưa hai chị qua năm ải, chém sáu tướng, tìm về với anh mình. Trong tim Quan Vũ, luôn có lời thề đào viên, anh em kết nghĩa sống chết có nhau, cùng giúp đỡ nhà Hán. Một hình ảnh cực kỳ giản dị là khi Tào Tháo thấy áo bào cũ của Quan Công đã sờn, liền tặng một bộ cẩm bào quý giá, nhưng Quan Công sau khi mặc cẩm bào vào, liền lấy áo cũ mặc ra ngoài vì đơn giản, áo bào cũ ấy là của Lưu Hoàng thúc tặng. Tháo tặng Quan Công vàng bạc, gái đẹp đều chỉ nhận những lời cảm ơn khách xáo, nhưng khi tặng ngựa xích thố, Quan Công lập tức quỳ xuống cảm tạ bởi vì “Tôi biết con ngựa này ngày đi vạn dặm, có thể ngay lập đến chỗ anh tôi khi biết anh ấy ở đâu nên tôi cảm tạ ngài” (Tháo nghe thấy vừa khâm phục lại vừa tiếc – Hồi thứ 25). Không chỉ vậy, Quan Vũ là người sống có trước sau, sau này ở Hoa Dung tử lộ đã đền ơn nghĩa của Tào Tháo bằng cách tha cho Tào Tháo, trói tay về chịu tội với Gia Cát. Còn nữa, Vân Trường cũng khẳng khái tha Hoàng Trung ở Trường Sa khi đánh nhau Hoàng Trung ngã ngựa, khiến Hoàng Trung cảm phục, và nhờ đó mà Lưu Bị có thêm một hổ tướng, đúng như Trương Liêu nói về Quan Vũ “Vân Trường là người kiêu ngạo, khinh người khỏe nhưng không nỡ hiếp người yếu” (hồi 50).

Photobucket - Video and Image Hosting

Lòng trung nghĩa trước sau như một của Quan Vân Trường khiến người đời khâm phục, và lòng dũng cảm của ông cũng khiến cho nhiều người lè lưỡi. Trong trận chiến Tương Dương với Bàng Đức, Quan Vũ bị tên bắn trúng, độc ngấm vào xương, Hoa Đà phải cắt thịt, cạo xương để chữa bệnh. Quan Vũ đã ngồi cười lớn, chơi cờ với Mã Lương, dơ tay cho Hoa Đà cạo xương mà không chút run sợ. Tất nhiên La Quán Trung đã thần thoại hóa chi tiết này nhưng văn học là vậy mà. Hình ảnh Vân Trường chỉ với Châu Thương vác thanh long đao tới hội với Lỗ Túc giữa hàng vạn quân Đông Ngô, rồi ung dung ra về trong sự bất lực của quan tướng Đông Ngô khiến người ta khâm phục.

Có thể nói nghe đến thần vũ của Quan Vân Trường, người người đều khiếp đảm: nào là chém Hoa Hùng rượu còn nóng; chém Nhan Lương, Văn Sú giữa vạn quân; quá lục quan trảm lục tướng; đơn đao phó hội; vì nghĩa tha Hoàng Trung; tháo nước dìm 7 quân đoàn Vu Cấm, Bàng Đức khiến Tào Tháo khiếp sợ… Nhưng có lẽ tôi lại không thích Quan Vũ bằng Trương Phi ở điểm Quan Vũ quá kiêu ngạo và coi thường địch thủ. Khi được phong đứng đầu Ngũ hổ đại tướng, Quan Vũ đã nhất định không chịu nhận khi thấy Hoàng Trung đứng cùng mình trong đó với lý do “Tử Long theo anh ta đã lâu, cũng như em ta vậy, Mã Siêu là dòng dõi thế gia, còn Hoàng Trung chỉ là một anh lính già, ta đây đường đường một đấng trượng phu, lại ngang hàng với một anh lính già à?” (hồi thứ 73). Ô hay, té ra trong lòng của Quan Công suy nghĩ cũng tầm thường quá, tôi nghĩ xuất thân Quan Vũ cũng chẳng hơn gì Hoàng Trung, mà Hoàng Trung cũng hết lòng trung thành xả thân với Lưu Bị đấy chứ. May mà có lời khuyên của Phí Thi. Lại còn nữa, khi nghe Mã Siêu đánh nhau kinh dị với Dực Đức, khi Mã Siêu về hàng Lưu Bị, Vân Trường ngỏ ý muốn vào Xuyên đấu võ với Mã Siêu, thật may có Khổng Minh biết thư kích đúng điểm kiêu ngạo của Quan Vũ mới ngăn được ông vào Xuyên “Mạnh Khởi hùng kiệt thực, nhưng chẳng qua như Kính Bố, Bành Việt mà thôi. Còn như đọ sức thì có thể đọ với Trương Dực Ðức, chớ làm sao sánh với ông râu dài được được?” (hồi 65). Quan Công đọc thư xong, cười ngất đắc ý và thôi không vào xuyên nữa. Khi Tôn Quyền muốn kết làm thông gia với Quan Vũ để cùng mưu đánh Tào (tôi nghĩ đấy là cơ hội cuối cùng để xóa bỏ bất hòa hai nhà Tôn – Lưu lúc đó) thì Quan Vũ chửi rằng “Con gái ta ví như loài hổ, há lại gả cho loài chó à?” (Hồi 73). Có lẽ chưa có sự nhục mà nào lớn thế với Tôn Quyền. Thất thủ ở Kinh Châu là điểm chốt của cái kiêu ngạo này do coi thường Lục Tốn và Lã Mông là lần cuối cùng Quan Vũ có thể kiêu ngạo trong đời. Cái chết của Quan Vũ là sự tất yếu cho cái tính kiêu ngạo của ông, nó cũng là nguyên nhân quan trọng cho sự thất thủ của nước Thục sau này, thất bại mà khiến cho nguyên khí nước Thục tổn thất nặng nề, dù Gia Cát có cố khôi phục mấy chục năm cũng không nổi. Cho đến chết, hồn Quan Vũ vẫn hiện lên kêu “Trả đầu ta đây” và chỉ có lời khuyên của nhà sư Phổ Tĩnh mới làm linh hồn ông siêu thoát “Xưa nay việc đã qua, trái phải không bàn đến, nếu tướng quân cứ hiện lên đòi trả đầu, thì đầu của Nhan Lương, Văn Sú, 6 tướng ở ngũ quan với trăm ngàn tướng sĩ khác biết đòi ở đâu?” (Hồi 77). Có lẽ lời khuyên này là quãng lặng duy nhất trong Tam Quốc, và giúp cho Quan Vũ thành một ông thánh từ đó, luôn hiển thánh giúp đỡ nhân dân và được phong thành Thánh Quan (Thánh Võ).

Còn nữa…

About these ads

2 Comments »

  1. viet hay qua, thich ca cai series luon

    Comment by jacquelinehan — 02/02/2012 @ 15:29 | Reply

  2. đọc những gì viết ở đây sao mà hay vậy .nhớ cái hồi xem phim

    Comment by ánh — 01/12/2012 @ 15:12 | Reply


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

The Rubric Theme. Create a free website or blog at WordPress.com.

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 49 other followers

%d bloggers like this: